Có thể gọi giai đoạn này bằng một cái tên: khoảnh khắc âm nhạc Việt nhận ra năng lực phát triển của chính mình. Khi concert không còn là giấc mơ tốn kém mà trở thành tiêu chuẩn mới của sáng tạo.

Nếu phải chọn một hình ảnh để miêu tả đời sống âm nhạc năm qua, có lẽ đó là ánh đèn của những sân khấu lớn gần như đã trở thành đích đến của người làm trong lĩnh vực âm nhạc. Mặc dù vẫn còn cả sự đa dạng khác: từ stadium show hàng chục nghìn người, những mini-tour ấm cúng, những nghệ sĩ trẻ dám liều lĩnh tạo dấu ấn mới, đến những nghệ sĩ kỳ cựu bước vào giai đoạn chín muồi. Ở giữa những sân khấu ấy là một lớp khán giả mới tinh tế hơn, đòi hỏi hơn và cũng sẵn sàng chi trả cho trải nghiệm chất lượng.

Điều đáng nói là concert năm nay không đặc biệt vì nhiều mà vì cách chúng tồn tại. Nhiều nghệ sĩ muốn hát và kể một câu chuyện. Có concert mang đậm cá tính người nghệ sĩ, có concert đạt đến chất lượng tiệm cận khu vực. Một vài đêm diễn thậm chí khiến người ta nhớ đến những khoảnh khắc trưởng thành của các nền công nghiệp âm nhạc lớn - nơi có sự dám nghĩ lớn, dám đầu tư, dám vận hành như một ngành kinh tế thực thụ.

Sự thay đổi lớn nhất có lẽ đến từ phía khán giả. Giữa thời đại streaming bão hòa, con người có nhu cầu quay về với những khoảnh khắc thật, không thể tua lại, không thể lặp lại. Concert trở thành nơi họ tạm rời khỏi màn hình, để cảm xúc được khuếch đại và âm nhạc trở nên hữu hình.

Song hành với điều đó là sự trưởng thành của thế hệ nghệ sĩ mới. Sau gần một thập kỷ làm nghề, nhiều người đã đủ chất liệu, đủ trải nghiệm để xây dựng sân khấu của riêng mình. Thế hệ trẻ hơn muốn vượt khỏi những bản hit mạng, muốn gặp khán giả bằng âm nhạc sống - nơi không thể giấu dở, không thể hiệu chỉnh hay che lấp bằng các yếu tố màu mè khác.

Tuy nhiên về mặt chất lượng vẫn chưa đồng đều: có những concert “ồn ào” hơn là thực chất, có show quá chú trọng phần nhìn mà quên mất linh hồn âm nhạc, có câu chuyện nghệ thuật chưa đủ vững để giữ chân người xem.

Concert không chỉ là chuyện của nghệ sĩ hay người hâm mộ. Trong bức tranh công nghiệp văn hóa, âm nhạc là lĩnh vực dễ nhìn thấy tác động kinh tế nhất: tạo doanh thu, kéo du lịch, lan tỏa truyền thông, góp phần định vị hình ảnh địa phương. Nó là minh chứng sống động cho định hướng biến văn hóa thành nguồn lực phát triển bền vững.

Từ những gì diễn ra năm qua, có thể thấy một vài xu hướng đang định hình rõ ràng:

Một là, concert sẽ đi vào chiều sâu hơn là độ ồn. Khán giả đã đủ tinh tế để chọn show. Họ tìm kiếm câu chuyện, trải nghiệm và chất lượng thật sự.

Hai là, tour diễn nội địa sẽ phát triển, không chỉ Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, hay Đà Nẵng mà đã, đang dần lan đến những tỉnh thành khác. Ninh Bình, Quảng Ninh, Cần Thơ, Khánh Hòa … hoàn toàn có thể trở thành điểm đến concert quanh năm.

Ba là, các loại hình sáng tạo sẽ giao thoa mạnh hơn. Từ thời trang, mỹ thuật, công nghệ trình diễn đến sân khấu thị giác - mô hình mà Lễ hội âm nhạc quốc tế Hò Dô và City Tết Fest đã thể hiện rõ trong lần tổ chức gần đây - sẽ mở ra bản sắc riêng cho từng thành phố, biến lễ hội thành trải nghiệm văn hóa trọn vẹn.

Dù vậy, để concert thật sự “lên ngôi” và ở lại lâu dài, hạ tầng biểu diễn vẫn cần được đặt lên bàn. Sân vận động, quảng trường, nhà hát… cần được xây dựng hoặc cải tạo theo tiêu chuẩn biểu diễn hiện đại. Không thể mãi tổ chức concert bằng cách tìm một bãi đất trống rồi “chữa cháy” mỗi lần dựng sân khấu.

Một thị trường bền vững còn cần sự đa dạng sản phẩm. Hiện nay, phần lớn concert vẫn tập trung vào phân khúc đại chúng. Chừng nào chúng ta bán được cả những dòng nhạc khác - từ indie, jazz, world music đến giao hưởng hiện đại thì bức tranh mới trọn vẹn.

Nhưng dù còn nhiều việc phải làm, năm qua vẫn cho thấy người Việt yêu âm nhạc theo một cách rất đặc biệt. Họ không chỉ nghe, mà đi - đứng - hò reo - khóc - cười cùng nó. Concert vì thế không chỉ là sản phẩm giải trí mà là nơi nghệ sĩ và khán giả tìm thấy nhau bằng sự chân thật.

Có thể gọi giai đoạn này bằng một cái tên: khoảnh khắc âm nhạc Việt nhận ra năng lực phát triển của chính mình. Khi concert không còn là giấc mơ tốn kém mà trở thành tiêu chuẩn mới của sáng tạo.

Và có lẽ, đây mới chỉ là khởi đầu.